Nieuwsberichten

Het Prospectief Landelijk CRC cohort: onderzoek naar darmkanker door het delen van gegevens

dr. G.R. Vink, programma manager PLCRC, namens de PLCRC studie groep

 

Het met toestemming van de patiënt mogen gebruiken van de klinische gegevens en materiaal van alle darmkanker patiënten in Nederland voor wetenschappelijk onderzoek om de behandeling van deze patiëntengroep verder te optimaliseren; dat is de doelstelling van het Prospectief Landelijk CRC cohort (PLCRC).

Darmkanker is één van de meest voorkomende tumoren in Nederland. In 2017 waren er 14.000 nieuwe patiënten in Nederland. Deze patiënten worden in elk ziekenhuis in Nederland behandeld. Indien het een lokale tumor betreft worden patiënten over het algemeen geopereerd. In het geval van een tumor in het rectum wordt de operatie vaak  voorafgegaan door radiotherapie eventueel in combinatie met chemotherapie. Afhankelijk van het stadium volgt na de operatie adjuvante behandeling met chemotherapie om de kans op een recidief te verkleinen.  Van een aantal behandelingen is onbekend of deze de individuele patiënt voordeel biedt. Een voorbeeld hiervan is de adjuvante behandeling bij de patiënten met stadium III darmkanker. Volgens de richtlijn wordt in principe aan de gehele groep adjuvante chemotherapie aangeboden. Echter, bij ongeveer de helft zou de tumor al nooit terugkomen, ook niet zonder de behandeling met chemotherapie. Bij ongeveer 30% van de patiënten komt de tumor toch terug ondanks de chemotherapie. Dit betekent dat maar 2 van de 10 patiënten daadwerkelijk baat heeft van de behandeling. De tumor keert niet terug vanwege de behandeling met adjuvante chemotherapie. Welke patiënt tot welke groep behoort is op voorhand niet te voorspellen. Er is geen biomarker beschikbaar om de patient in één van de drie groepen in te delen, en te bepalen of adjuvante chemotherapie die ene patiënt voordeel zal bieden.

Indien er meer inzicht zou zijn in de verschillende subgroepen patiënten zou de behandeling van patiënten verder gepersonaliseerd kunnen worden.

 

Toestemming van patiënten

De klinische gegevens van de huidige patiëntenpopulatie bevat heel veel informatie, en deze kunnen na toestemming van de patiënt gebruikt worden voor onderzoek. Naast de toestemming voor gebruik van de klinische gegevens wordt binnen PLCRC tevens toestemming gevraagd voor het gebruik van weefsel, afnemen van extra buizen bloed tijdens een reguliere bloedafname, het invullen van vragenlijsten, en toestemming om in de toekomst benaderd te mogen worden voor andere studies. De toestemming voor de klinische gegevens is verplicht voor deelname. De andere items zijn optioneel, en patiënten kunnen zelf aangeven aan welke onderdelen zij wel of niet mee willen doen.

Alle patiënten met darmkanker kunnen gevraagd worden om mee te doen aan dit cohort, onafhankelijk van leeftijd, comorbiditeiten en performance status. Streven is om een afspiegeling  van de reguliere patiëntenpopulatie in de spreekkamer te includeren. Het gaat hierbij om patiënten met alle stadia van ziekte, van een lokale tumor tot uitgebreid gemetastaseerd.

In tegenstelling tot de meeste studies, mag een patiënt op elk moment in zijn ziekteproces gevraagd worden om deel te nemen. Dit kan vlak na diagnose zijn, maar ook op het moment dat er uitzaaiingen zijn geconstateerd of tijdens behandeling met systeem therapie.

Het cohort is langzaam gegroeid naar 43 ziekenhuizen die hun darmkanker patiënten vragen om mee te doen. Dit aantal breidt nog steeds uit en meerdere ziekenhuizen zullen in de loop van het jaar open gaan voor inclusie. 3000 patiënten hebben inmiddels hun toestemming gegeven. Dit lijkt een grote groep maar bij inzoomen naar kleine subgroepen, zijn de aantallen vaak helaas toch nog te klein om uitspraken te kunnen doen.

Inmiddels maken vele studies gebruik van de infrastructuur die geboden wordt. Dit zijn studies waarbij er bijvoorbeeld een extra buis bloed wordt afgenomen voor het meten van een bepaalde biomarker in een subgroep van patiënten, of waarbij gekeken wordt naar de kwaliteit van leven bij patiënten die behandeld worden met een nieuw geneesmiddel.

 

Klinische gegevens, weefsel, bloed en PROMs

Heel veel relevante klinische informatie wordt in het EPD in de vrije tekstvelden genoteerd. Deze tekst moet eerst gestructureerd worden voor het bruikbaar is voor wetenschappelijk onderzoek. In Nederland gebeurt dit onder andere door de data managers van Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Zij nemen de gegevens uit het EPD over in de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Dit is een grote database waarin alle patiënten met kanker in Nederland geregistreerd staan. Met de toestemming van de patiënt worden deze gegevens opgevraagd voor het onderzoek binnen PLCRC.

Van alle geopereerde patiënten liggen er paraffine blokjes met tumor weefsel bij de pathologie opgeslagen. Daarnaast wordt er in verschillende ziekenhuizen tumorweefsel ingevroren van patiënten (vers vries materiaal), waarop andere analyses mogelijk zijn dan op paraffine materiaal.

Patiënten geven toestemming om maximaal 10 buizen bloed per jaar af te staan bij een reguliere bloedafname. Patiënten hoeven dus niet extra geprikt te worden.  Dit bloed wordt alleen afgenomen indien een patiënt meedoet aan een studie onder PLCRC waarvoor dit bloed nodig is. Het aantal buizen per keer, het moment van afname en de soort buizen worden bepaald door de studie waarvoor het bloed wordt afgenomen.

De vragenlijsten worden uitgestuurd door het studie team. Dit gebeurt in eerste instantie intensiever, later minder vaak, namelijk op baseline (bij inclusie), bij 3, 6, 12, 18 en 24 maanden en vervolgens jaarlijks. Voor het uitsturen van de vragenlijsten wordt de applicatie van Profiel gebruikt. De vragenlijsten kunnen digitaal of op papier ingevuld worden, waar de patiënt zijn voorkeur voor uitspreekt. De nieuwste ontwikkeling is dat in de loop van de zomer van 2018 patiënten die de vragenlijsten digitaal invullen, hun scores terug gerapporteerd kunnen krijgen, en  kunnen vergelijken met andere patiënten met darmkanker en met de gezonde populatie.

 

Samenwerking

Maart is internationaal darmkankermaand. Dit jaar heeft het initiatief "samen tegen darmkanker" patiënten opgeroepen om hun gegevens te delen voor onderzoek. Vele patiënten hebben hier gehoor aan gegeven! Samen tegen darmkanker is een initiatief van PLCRC, IKNL en de Dutch ColoRectal Audit (DCRA). Onder deze vlag werken zij samen om de zorg voor patiënten met darmkanker te verbeteren en onderzoek efficiënter te laten verlopen. Daarnaast werkt PLCRC samen met meerdere andere partijen, zoals Health-RI, BBMRI-NL en de patiëntenvereniging.

 

Uitdagingen

Binnen Nederland worden vele studies uitgevoerd. De capaciteit van professionals om patiënten goed te informeren vormt een continue uitdaging in de ziekenhuizen. Iedereen ziet het belang van wetenschappelijk onderzoek, maar hoe dit te integreren in de reguliere patiëntenzorg? Ziekenhuizen vinden hier verschillende oplossingen voor, zoals het inzetten van studenten voor het informeren van de patiënt, of het gebruik van videobrochures met informatie over de studie, waarna in een gesprek vragen gesteld kunnen worden. Feit is dat de meeste patiënten graag meewerken aan dit type onderzoek en het belang inzien.

 

Conclusie

PLCRC biedt een infrastructuur voor wetenschappelijk onderzoek naar darmkanker. Vele verschillende studies maken reeds gebruik van de gegevens die er verzameld worden. Hierdoor worden studies efficiënter uitgevoerd en wordt de patiënt niet onnodig belast. De wijze waarop PLCRC is opgezet kan eenvoudig gekopieerd worden naar andere tumorsoorten of aandoeningen. Het uiteindelijke doel is om de behandeling van de patiënt met darmkanker te verbeteren, waardoor de overleving en de kwaliteit van leven verbeteren. De inzet van iedereen betrokken bij de zorg rondom een patiënt met darmkanker is nodig om dit doel te behalen!


Gepubliceerd:26-06-2018
Aantal keer bekeken:164

Geef je reactie

Goed om te weten: er kijkt altijd nog iemand naar je reactie voor we deze plaatsen.
We plaatsen deze alleen als ze respectvol en gepast zijn.

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

Website